Council Regulation (EU) 2026/1181 of 22 May 2026 suspending the Common Customs Tariff duties referred to in Article 56(2), point (c), of Regulation (EU) No 952/2013 of the European Parliament and of the Council, opening and providing for the management of autonomous tariff quotas for certain fertilisers

(1)

De markt van de Unie voor bepaalde stikstofhoudende meststoffen is sterk afhankelijk van de invoer uit derde landen. In 2024 voerde de Unie 2 miljoen ton ammoniak en 5,9 miljoen ton ureum in, met name voor de productie van stikstofhoudende meststoffen. Daarnaast voerde de Unie in totaal 6,7 miljoen ton stikstofhoudende meststoffen en mengsels die stikstof bevatten in. Ureum en ammoniak zijn koolstofintensieve inputs voor meststoffen waarvoor diversificatie moeilijk is en tijd vergt. Stikstofhoudende meststoffen zijn ook van essentieel belang voor Europese landbouwers die een veilige en regelmatige handelsstroom van meststoffen tegen concurrerende prijzen nodig hebben om de landbouwproductie en de voedselzekerheid te waarborgen. De prijzen van die goederen zijn sinds 2021 aanzienlijk gestegen.

(2)

Voor stikstofhoudende meststoffen die onder het toepassingsgebied van deze verordening vallen, is de Unie een structurele netto-importeur, met een aanbod dat geconcentreerd is in enkele landen. De Russische Federatie is een van de belangrijkste leveranciers.

(3)

Momenteel wordt een aanzienlijk deel van de inputs die worden gebruikt voor de productie van stikstofhoudende meststoffen en een aanzienlijk deel van stikstofhoudende meststoffen rechtenvrij in de Unie ingevoerd uit derde landen met preferentiële toegang tot de markt van de Unie. Niettemin voert de Unie nog steeds een grote hoeveelheid van die goederen in uit landen die onder het gemeenschappelijk douanetarief vallen, met douanerechten die momenteel variëren van 5,5 % tot 6,5 %.

(4)

Die douanerechten verhogen de kosten voor producenten van stikstofhoudende meststoffen en hebben gevolgen voor de prijs van meststoffen, wat op zijn beurt van invloed is op de voedselprijs, wat aanleiding geeft tot bezorgdheid over de koopkracht van de consumenten en met betrekking tot Europese landbouwers. De afgelopen jaren zijn de prijzen van meststoffen in de Unie aanzienlijk gestegen, terwijl de prijzen van bepaalde landbouwproducten niet volledig dezelfde trend lieten zien. Die situatie zet de levensvatbaarheid van de landbouwproductie in de Unie onder druk.

(5)

Om een sterke dynamiek van de meststoffenmarkt van de Unie te waarborgen en de toeleveringsketens van de productie van meststoffen te diversifiëren, moet de invoer van inputs die worden gebruikt voor de productie van stikstofhoudende meststoffen, bepaalde stikstofhoudende meststoffen en mengsels die stikstof bevatten, worden vergemakkelijkt. Bovendien is het van cruciaal belang dat de bevoorradingsbronnen dringend worden gediversifieerd, weg van de Russische Federatie, met name gezien de maatregelen die zijn vastgesteld bij Verordening (EU) 2025/1227 van het Europees Parlement en de Raad (1), waardoor de douanerechten voor sommige van de goederen die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen, geleidelijk omhoog zullen gaan.

(6)

De afgelopen jaren hebben hoge energiekosten negatieve gevolgen gehad voor de productie van meststoffen in de Unie, met name stikstofhoudende meststoffen, aangezien aardgas hun belangrijkste energiebron en een grondstof ervoor is. Dit heeft aanzienlijke gevolgen gehad voor de productie en de verkoop in de meststoffenindustrie van de Unie. De meststoffenproducenten in de Unie moeten zich nog aanpassen aan deze complexe situatie die is ontstaan door geopolitieke factoren. Maatregelen om het aanbod van meststoffen te verbeteren mogen daarom de meststoffenproducenten in de Unie niet benadelen.

(7)

Aangezien de bestaande meststoffenproductie in de Unie beschermd moet blijven, moet de toeleveringsketen ervan veerkrachtiger worden gemaakt door de diversificatie van productiemiddelen te bevorderen en het risico van externe afhankelijkheid verder tot een minimum te beperken.

(8)

Het is ook passend maatregelen te nemen om de kosten te verlagen van de invoer van inputs voor de productie van stikstofhoudende meststoffen, bepaalde stikstofhoudende meststoffen en mengsels die stikstof bevatten waarvan de productie in de Unie ontoereikend is.

(9)

Om een toereikende en ononderbroken aanvoer te waarborgen van bepaalde stikstofhoudende meststoffen die in de Unie in ontoereikende hoeveelheden worden geproduceerd, en zo verstoringen van de markt voor die producten te voorkomen, is het passend het in artikel 56, lid 2, punt c), van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en de Raad (2) bedoelde recht van het gemeenschappelijke douanetarief voor ureum en ammoniak, voor bepaalde stikstofhoudende meststoffen en voor mengsels die stikstof bevatten, tijdelijk tot een bepaald invoervolume te schorsen. Om de belangen van de producenten van die goederen in de Unie en die van de consumenten van meststoffen in de Unie in evenwicht te brengen, is de tijdelijke schorsing van de rechten van het gemeenschappelijk douanetarief per product beperkt tot het volume van de invoer in de Unie van de meestbegunstigde naties (MFN) voor 2024, exclusief de invoer uit de Russische Federatie en de Republiek Belarus, en met een verhoging van 20 % van de uit die twee landen ingevoerde volumes in 2024. De tijdelijke schorsing van douanerechten moet voor één jaar gelden. De Commissie moet de situatie op de meststoffenmarkt monitoren en zo nodig voorstellen de schorsing van douanerechten te verlengen of te wijzigen om voldoende diversificatie te bereiken en om de beschikbaarheid van concurrerend geprijsde meststoffen voor Europese landbouwers te verbeteren.

(10)

De invoer uit van inputs die worden gebruikt voor de productie van stikstofhoudende meststoffen, bepaalde stikstofmeststoffen en mengsels die stikstof bevatten die van oorsprong uit de Russische Federatie of de Republiek Belarus zijn of die rechtstreeks of onrechtstreeks daaruit worden uitgevoerd, moet worden uitgesloten van het toepassingsgebied van de in deze verordening vastgelegde tijdelijke schorsing van douanerechten. De uitsluiting van de invoer van goederen die van oorsprong uit de Russische Federatie of de Republiek Belarus zijn of die rechtstreeks of onrechtstreeks daaruit worden uitgevoerd, van de in deze verordening vastgestelde tijdelijke schorsing is in overeenstemming met het externe optreden van de Unie op andere gebieden, zoals bepaald in artikel 21, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU).

(11)

De betrekkingen tussen de Unie en de Russische Federatie zijn de afgelopen jaren, met name sinds 2022, sterk verslechterd. Dit is te wijten aan de flagrante schending van het internationaal recht door de Russische Federatie en aan haar niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog tegen Oekraïne. Als reactie op de acties van de Russische Federatie tegen Oekraïne heeft de Unie sinds juli 2014 geleidelijk beperkende maatregelen op de handel met de Russische Federatie ingesteld. De Unie heeft ook hogere douanerechten ingesteld op de invoer van stikstofhoudende meststoffen uit de Russische Federatie die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen.

(12)

De Russische Federatie is lid van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). De Unie is echter op grond van de uitzonderingen krachtens de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (de “WTO-overeenkomst”), en met name artikel XXI van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel 1994 (uitzonderingen met betrekking tot de staatsveiligheid), ontheven van de verplichting om aan uit de Russische Federatie ingevoerde goederen dezelfde voordelen toe te kennen als aan soortgelijke producten die uit andere landen worden ingevoerd (de “meestbegunstigingsbehandeling”) indien de Unie dergelijke maatregelen noodzakelijk acht om haar wezenlijke veiligheidsbelangen te beschermen.

(13)

Ook de betrekkingen tussen de Unie en de Republiek Belarus zijn de afgelopen jaren verslechterd als gevolg van de veronachtzaming van het internationaal recht, de fundamentele vrijheden en de mensenrechten door de Republiek Belarus en haar steun voor de aanvalsoorlog van de Russische Federatie tegen Oekraïne. Sinds oktober 2020 heeft de Unie ten aanzien van de Republiek Belarus geleidelijk beperkende maatregelen op het gebied van handel ingesteld. De Unie heeft ook hogere douanerechten ingesteld op de invoer van stikstofhoudende meststoffen uit Belarus die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen.

(14)

De Republiek Belarus is geen lid van de WTO. De Unie is derhalve krachtens de WTO-overeenkomst niet verplicht goederen uit de Republiek Belarus een meestbegunstigingsbehandeling of een andere behandeling in overeenstemming met die overeenkomst toe te kennen. Bovendien bieden de bestaande handelsovereenkomsten tussen de Unie en de Republiek Belarus de mogelijkheid om maatregelen te nemen die gerechtvaardigd zijn op basis van toepasselijke uitzonderingsclausules, met name uitzonderingen met betrekking tot de staatsveiligheid.

(15)

Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel is het voor de verwezenlijking van de fundamentele doelstelling om een toereikende aanvoer van stikstofhoudende meststoffen te waarborgen en zo ernstige verstoringen van de markt van de Unie voor die producten te voorkomen, noodzakelijk en passend regels vast te stellen voor de tijdelijke schorsing van de in artikel 56, lid 2, punt c), van Verordening (EU) nr. 952/2013 bedoelde rechten van het gemeenschappelijke douanetarief en voor de opening en het beheer van autonome tariefcontingenten voor bepaalde meststoffen. Deze verordening gaat overeenkomstig artikel 5, lid 4, VEU niet verder dan nodig is om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken.

(16)

Om de diversificatie van de aanvoer te bevorderen en de productiekosten in de aanloop naar het komende plant- en zaaiseizoen te verlagen, moet deze verordening met spoed in werking treden,